Szkoła Podstawowa nr 11
im. Floriana Marciniaka
w Koninie
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7

Zasady zdrowego żywienia dzieci i młodzieży

Chcesz żyć dłużej w zdrowiu – spożywaj błonnik

          Dr Jenkins (Toronto,1998) powiedział: ,,Mamy ciało z epoki kamiennej, do którego nie nadaje się przetworzona, rafinowana żywność z supermarketów”. Kto jednak bierze do serca te słowa? Kto zastanawia się nad funkcjami błonnika, który reguluje pracę przewodu pokarmowego?. Już Hipokrates mówił, że razowe pieczywo zbawienne jest dla jelit. Zmiana sposobu mielenia z żaren kamiennych na młyny stalowe spowodowała wyeliminowanie błonnika z ziaren zbóż (białe pieczywo). Lecznicze znaczenie błonnika zaczęto doceniać dopiero 30 lat temu. Miały na to wpływ badania dwóch brytyjskich lekarzy pracujących w Afryce. Odkryli oni, że dieta bogata w błonnik zapobiega nowotworom układu pokarmowego. Źródłem błonnika jest bowiem nie tylko ziarno zbóż, ale fasola, soczewica, orzechy, migdały, świeże owoce i warzywa. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca spożywanie 20 - 40 gram błonnika dziennie. Dlatego powinniśmy zwiększyć ilość pokarmu roślinnego w diecie!

                                              Opracowała: Wioletta Rzepecka                                                                          

Źródło: Holford P., Smak zdrowia - Zasady prawidłowego odżywiania, Warszawa 1999. „Promocja zdrowia priorytetowym zadaniem w polityce państwa ”, pod hasłem ZDROWIE NASZYCH DZIECI; wyd. Fundacja Dobre Życie, Warszawa 2012.                                                                                                                                                                                   

Zachowania i preferencje żywieniowe.

Podstawowe informacje:

 · Dzieci, które były karmione piersią w wieku niemowlęcym są w dzieciństwie zdrowsze.

 · Wyniki badań pokazują, że dzieci, które jedzą posiłki  z rodziną spożywają więcej owoców i warzyw, piją mniej napojów gazowanych i jedzą mniej tłuszczu.

 · Istnieją dowody, że znaczna część dzieci w Europie, szczególnie dziewczęta nie zjada codziennie śniadania.

 · Aby wspierać zrównoważoną dietę, a szczególnie taką, która jest źródłem przyjemności rodzice małych dzieci powinni być zachęcani do oferowania im szerokiego wyboru potraw i proponowaniu dzieciom, by ich próbowały.

 · Duże spożycie przez młodzież słodkich przekąsek i napojów gazowanych ma niekorzystny wpływ na zdrowie zębów i jamy ustnej.

 Zdrowe żywienie to długoterminowa inwestycjaw zdrowie.

Ważne jest więc aby wybierać każdego dnia odpowiednią żywność. Globalna strategia dotycząca diety, aktywności fizycznej i zdrowia (World Health Assembly, 200, s.8) wskazuje, że ludzie powinni :

 · Osiągnąć i utrzymać prawidłową masę ciała.

 · Ograniczyć pobór energii z tłuszczów i zmienić spożycie tłuszczów nasyconych na nienasycone kwasy tłuszczowe.

 · Zwiększyć spożycie owoców, warzyw, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych i orzechów.

 · Ograniczyć spożycie cukrów prostych.

 · Ograniczyć spożycie soli we wszystkich pokarmach.

ŻYWIENIE  A ROZWÓJ

Podstawowe informacje

· Ilość energii przyjmowana z jedzeniem i napojami na co dzień, powinna być równa energii ,,wypalanej”(wydatkowanej) w związku z aktywnością fizyczną i funkcjami organizmu.

· Zapotrzebowanie na energię (kilokalorie) wzrasta w okresie dojrzewania, osiągając szczyt w drugiej połowie tego okresu, przed ponownym spadkiem w wieku dorosłym.

· Żywność zaspokaja nasz głód fizyczny, ale także spełnia silne potrzeby psychologiczne, estetyczne i społeczne. Na przykład:

- Jedzenie może sprzyjać kontaktom społecznym - ludzie używają posiłków, aby się spotkać i porozmawiać.         

- Jest częścią zasadniczą uroczystości i imprez okolicznościowych.                                                                       

- Jest sposobem nagradzania i wyrażania miłości, czułości i uznania.                                                                                                                            

- Żywność i jedzenie może być źródłem przyjemności.                                                        

- Żywność zapewnia możliwości uzyskania nowych doświadczeń i  poznania różnych kultur.

· Promowanie zrównoważonego żywienia jest ważne w każdym okresie życia, ale jest to szczególnie istotne w okresie dzieciństwa, gdy powstają nawyki na całe życie.

· Młodzież powinna być zachęcana do picia odpowiedniej ilości płynów.

                                           Opracowała: W. Rzepecka

Źródło: IAN YOUNG ,, Jak wspierać rozwój i zdrowie młodzieży ”. Wyd. Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2011

ZDROWE ODŻYWIANIE – WIEM CO JEM

Uczniowie podczas zajęć świetlicowych odbyli cykl zajęć na temat zdrowia. Zapoznali się z piramidą żywieniową oraz z nowym wizualnym modelem zbilansowanej diety, która nazywa się „Mój Talerz”. Wykonali pracę plastyczną przedstawiającą „kolorowy talerz  i spodeczek” w celu utrwalenia ilości spożywanych produktów. Dodatkową atrakcją było rozwiązanie krzyżówki z hasłem „ZDROWA ŻYWNOŚĆ” oraz QUIZ – wybór właściwych zachowań dotyczący dbania o własne zdrowie. Dzieci przygotowały stoisko na którym zostały wyłożone artykuły potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wszyscy chętnie je spożywali i wymieniali się wrażeniami smakowymi.Smile

                                                                       oprac. wychowawca świetlicy – W. Rzepecka

 

 Zdrowe_odywianie_1   Zdrowe_odywianie_2   

 Zdrowe_odywianie_4  Zdrowe_odywianie_5    Zdrowe_odywianie_6   Zdrowe_odywianie_7

 

                           Talerz kontra piramida.

Amerykański Departament Zdrowia przedstawił niedawno nowy wizualny model zbilansowanej diety. Nazwano go „My Plate”- „Mój Talerz”.  W Polsce nadal zalecany jest model żywienia zobrazowany w piramidzie. Kolorowy talerz i spodeczek.  „Mój Talerz” został podzielony na cztery części – każda odpowiada innej grupie produktów, a obok niego postawiono spodeczek. Warzywa (zielona część talerza) zajmują nieco ponad ¼ . Najlepiej jeść je na surowo, ale mogą też być gotowane, duszone, pieczone. Zalecane są zwłaszcza te o niskim indeksie glikemicznym (wskaźnik zawartości cukru) , np.: brokuły, bakłażany, brukselka, cebula, cykoria, warzywa strączkowe, kalafior, kapusta, marchew, ogórki, pomidory, papryka, pory, sałata, seler naciowy.  Owoce symbolizuje czerwona część talerza zajmująca nieco mniej niż ¼.

Wskazane są znów te o niskim indeksie glikemicznym, np.: świeży ananas, banany (ale nie przejrzałe), brzoskwinie, czarne i czerwone porzeczki, czereśnie, grejpfruty, gruszki, jabłka, kiwi , maliny, mandarynki, morele, śliwki, winogrona, wiśnie.

      Białka (kolor fioletowy) są równie ważne w diecie jak owoce. Wskazane jest spożycie zarówno białka pochodzenia zwierzęcego(chude mięso, zwłaszcza drobiowe, ryby i owoce morza, jaja), jak i roślinnego.

      Produkty zbożowe (kolor pomarańczowy), tak jak warzywa, zajmują nieco ponad ¼ talerza. Zalecane są zwłaszcza  produkty mało przetworzone, bogate w błonnik.

      Nabiał znalazł się na niebieskim spodeczku. Jego powierzchnia wynosi niemal tyle co część przypisana owocom na talerzu (nieco mniej niż ¼ ). Talerz zdrowia, podobnie jak piramida żywieniowa, ukazuje strukturę spożycia poszczególnych grup produktów. W jednym i drugim nie ma miejsca na porcje, te bowiem zleżą od masy ciała, aktywności fizycznej, płci, wieku konkretnej osoby.  

                                                           Opracowała:  W.Rzepecka  na podst. PULS Medycyny nr 3/2012

 

                                                                                                  talerz_resize001

 

Zasady zdrowego żywienia dzieci i młodzieży

Pierwsza zasada zdrowego żywienia dzieci i młodzieży w wieku szkolnym mówi o urozmaiconej diecie. Grupy te powinny spożywać różne produkty z każdej grupy produktów spożywczych, gdyż dzięki temu rosnący organizm otrzymuje szerszą pulę niezbędnych składników odżywczych. Druga zasada mówi o istotności aktywności fizycznej i korzyści z niej płynących. Trzecia podkreśla wagę produktów zbożowych jako podstawowego źródła energii w diecie dziecka. W codziennym jego jadłospisie powinno znajdować się 5 porcji pełnoziarnistych produktów zbożowych typu pieczywo, płatki, kasze, makarony. Jest to cenne źródło witamin z grupy B oraz składników mineralnych takich jak cynk. Następna zasada zdrowego żywienia dzieci i młodzieży przypomina o codziennym piciu mleka i produktów mlecznych, przynajmniej 3-4 porcje, co odpowiada 3-4 szklankom mleka dziennie. Jest to podstawowe źródło wapnia, ale też cennych witamin i wartościowego białka. Dalej zalecenia mówią o spożywaniu dziennie 2 porcji produktów typu mięso, ryby, jaja oraz nasion roślin strączkowych, które są źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B. W punkcie szóstym jest mowa o tym, iż każdy posiłek dziecka powinien zawierać warzywa i owoce, co daje co najmniej 5 porcji dziennie. Należy spożywać różnorodne warzywa, kierując się kolorem: zielone, tj. sałata, szpinak, brokuły, brukselka, pomarańczowe jak marchew oraz czerwone jak papryka, pomidor. Owoce podaje się świeże, suszone czy mrożone oraz w mniejszej ilości w formie soków. To cenne źródło witamin, składników mineralnych oraz antyoksydantów. Kolejne zasady zalecają ograniczenie spożycia tłuszczów, szczególnie zwierzęcych, cukru, słodyczy i słodkich napojów oraz słonych produktów. Należy pamiętać także o piciu odpowiedniej ilości wody. Dzieci w wieku 7-9 lat winny spożywać 1900 ml wody dziennie (6).Ważna jest również regularność w spożywaniu posiłków, aby nie dopuszczać do obniżenia stężenia glukozy we krwi. W tym celu należy jeść w odstępach 3-4 godzin. Zaleca się spożywanie posiłków o stałych porach i przynajmniej 4 posiłki dziennie. Optymalnie to 5 posiłków w ciągu dnia, z czego najobfitszy to obiad (35-40% energii), śniadanie winno dostarczać 20-25% całodziennej energii, drugie śniadanie 15-20%, podwieczorek 5-10%, zaś kolacja 10-15% (6)..

Źródło: „TERAPIA” nr 11-12 / 2011  , strona 51

Piramida zdrowego żywienia opracowana  przez Instytut Żywności i Żywienia (2009)

2011-11-28-stolowka-piramida